Wizja przyszłości narodu
Wizja przyszłości narodu w "Panu Tadeuszu" dotyczy zarówno osobistych losów bohaterów jak i szerszej, narodowej. Ksiądz Robak umiera w nadziei na sukces swoich starań o wolność ojczyzny. Kilkakrotnie pojawiający się motyw Mazurka Dąbrowskiego, wyraźnie podkreśla, że nadal istnieje nadzieja na zwycięstwo i niepodległość. Podobną funkcję w utworze pełnią umiejscowione wydarzenia z przeszłości tj. powstanie kościuszkowskie czy uchwalenie Konstytucji 3 maja. Również Jankiel w swoim koncercie wyraża się optymistycznie o przyszłości. Duży wpływ na wydarzenia w kraju ma szlachta, która nie jest jednolitą warstwą. Mieszkają tutaj najbogatsi gospodarze oraz zubożali, między którymi jest Maciek Dobrzyński i Bartek Prusak. Ponad tymi grupami postawiona jest magnateria. Pozycję tych grup wyraża stan posiadania i styl życia. Mickiewicz szczegółowo przedstawił stosunek poszczególnych warstw do zbliżającego się powstania. Szlachta jako zbiorowy bohater została wyidealizowana. Jednakże rozpatrując poszczególne osobowości mało, która ma odwagę przeciwstawić się najeźdźcy i podjąć walkę.
Epopeja narodowa - "Pan Tadeusz" .