Tradycje i obyczaje szlachty
Adam Mickiewicz z wielką pieczołowitością przedstawił szlachecką obyczajowość i szacunek dla tradycji. Czytelnik może nie tylko poznać pory i nazwy poszczególnych posiłków, goszczących w domu szlachty, lecz kolejne dania i napoje. Autor zwraca nawet uwagę na zastawę stołową czy sposób usadzania przy stole gości. Wprowadzony jest tu także zwyczaj wzajemnego usługiwania postulowany przez stróżów etykiety, Sędziego i Podkomorzego. Uczty, które przedstawia Mickiewicz, pozwalają ocenić, z jakim rozmachem realizowała polska szlachta zasadę gościnności. Na dworze w Soplicowie jada się na talerzach przedstawiających sceny z Sejmu Wielkiego, Wielkiego zegar ścienny wygrywa melodię Mazurka Dąbrowskiego. Zaloty, zaręczyny zajazdy również odbywają się według z góry ustalonych norm i tradycji. Dzień jest podporządkowany naturze, to ona kieruje życiem mieszkańców Soplicowa. O właściwej porze należy wykonywać wszelkie prace i obowiązki. Jest tu mowa o żniwach, karmieniu drobiu oraz kontrolowaniu wydatków. Obowiązki przeplatają się z przyjemnościami, spacerami i zalotami. Kulkowanie narodowych tradycji bywa jednak zakłócane przez wzorce obce, co pozwala docenić znaczenie tradycji narodowej.
,
Epopeja narodowa - "Pan Tadeusz" .