Spór o zamek
Wątek przedstawiający spór o zamek przewija się przez wszystkie księgi "Pana Tadeusza". Zamek ten, był dawną siedzibą Horeszki. W istocie spór ten jest podtrzymywany dla chęci pokonania przeciwnika, bowiem wartość jego budzi prawdziwe obawy. Brak opieki i wielokrotne zniszczenia sprawiły, że niegdyś wspaniały zamek stał się ruiną. Został on przyznany Soplicom przez Targowicę, dlatego też przypomina o zabójstwie Stolnika przez Jacka Horeszkę. Jedynym mieszkańcem zamku jest stary klucznik Gerwazy. Niegdyś był wiernym sługą Horeszki i nadal wierzy, że uda mu się pomścić śmierć pana. Hrabia również rości sobie prawa do zamku. Zachwyca się on malowniczymi ruinami, a Gerwazy nieustannie podsyca w nim zapał do walki o budowlę, opowieściami o dziejach rodu. Argumenty Gerwazego i postawa Hrabiego powodują zbrojny zajazd na siedzibę wroga. Wspiera ich, zawsze chętna do walki dobrzyńska szlachta. Ostateczna zgoda następuje wraz z zaręczynami Zosi i Tadeusza. Wątek ten przybiera pomyślny dla wszystkich bieg i kończy się szczęśliwie. Stanowi też okazję do ukazania różnych postaw i środowisk szlacheckich.
Epopeja narodowa - "Pan Tadeusz" .